۱. زمان را روزانه مدیریت کنید
نوشتن برنامه به شکل روزانه، بر سرعت و کیفیت عملکرد میافزاید. این شیوه اولین و آسانترین سبک برنامهریزی مدیریت زمان و بهانجامرساندن کارهای تعریفشده در یک روز است.
الف) برای این سبک از برنامهریزی، اول باید فهرست کار تهیه کنید؛ فهرستی از کارهایی که در همان روز باید انجام شوند.
ب) فقط کارهای مهم باید ثبت شوند. توجه کنید، فهرست شما فقط باید شامل کارهای مهمی باشد که حتماً در این روز باید انجام گیرند. نوشتن کارهای روزمره و عادی لازم نیست. به این ترتیب از طولانیشدن فهرست کار یکروزه جلوگیری میکنید.
ج) این فهرست باید جلوی چشمتان باشد و بهاصطلاح باید دم دستتان باشد. یعنی در معرض دید شما باشد؛ حالا یا روی میزتان چسبانده باشید، یا مقابل میز به دیوار نصب کرده باشید. دیدن مداوم کارهایی که امروز باید به انجام برسانید، احتمال بهانجامرساندن آنها و فراموشنکردنشان را بسیار زیاد میکند.
۲. وسایل مدرسه را از شب قبل آماده کنید
از جمله مشکلات بهتأخیر انداختن کارها، تلخی اضطرابی است که در لحظه حساس و زمانی که وقتی نمانده، به شما وارد میشود. عموماً این اضطراب باعث کمشدن تمرکز و پرتشدن حواس میشود. بارها پیش میآید تکلیفی که امروز باید به مدرسه ببرید، به خاطر خوابماندن یا عجله زیاد، جا میماند و در مدرسه باعث دردسر شما میشود! برای مدیریت این بخش، شب قبل تا پیش از خواب، به برنامه فردا سر بزنید و وسایل مورد نیاز روز بعد را در کیف خود قرار دهید. اگر لباس شما به اتو یا کفش شما به واکسزدن نیاز دارد، همه کارها را شب قبل انجام دهید، تا صبح روز بعد حس خوب حاضر و آمادهبودن داشته باشید. نبود هیچ فشاری را چنان تجربه میکنید که دلتان میخواهد همیشه به این روش پایبند بمانید.
۳. تکلیف خود را به شکل منظم و سر کلاس فهرست کنید
دفترچه یادداشتی داشته باشید که تا پایان سال همراه شما باشد. در این دفتر، در پایان هر جلسه از کلاس، در حد یک بند توضیح بدهید امروز معلم شما چه بخشی از کتاب یا چه موضوعی را درس داد و تکلیف شما برای جلسه بعد چیست. توجه داشته باشید که هر یادداشت روزانه، تاریخ و روز هفته را در ابتدای خود داشته باشد؛ چیزی شبیه این رعایت این روش در صرفهجویی و ذخیره زمان، و در برنامهریزی و مدیریت زمان نقش بسیار مؤثری ایفا میکند. وقتی هر جلسه یک دقیقه وقت بگذارید و همانجا در کلاس بنویسید درس کلاس چه بود و تکلیف جلسه آینده شما چیست، هم احتمال فراموشکردن تکلیف از بین میرود، هم نیاز به گذاشتن زمان برای پیگیری تکلیف از دوستانتان حذف میشود و هم شرایط شب امتحانی پیش نمیآید که هفته بعد، شب هر درس، تازه باخبر بشوید یا یادتان بیاید برای فردا تکلیفی داشتهاید و این شما را درگیر اضطراب و کلافگی زمان کم و کارهای متعدد کند!
۴. تکلیفهای ثبتشده را بر مبنای اولویت انجام زمانبندی کنید
با انجام دستورالعمل یک، فهرستی از تکلیفهای روزانه و هفتگی را مقابل خود دارید و از این طریق فرصت و قدرت اولویتبندی کارها را برای بهانجامرساندنشان در وقت مناسب و به شکل معقول و منطقی پیدا میکنید. خود اولویتبندی درست هم به آموزش نیاز دارد که در ادامه میآید. اما همین که در یک نگاه ببینید چه کارهایی در انجام تکلیف و درسهای شما هست که باید به آنها رسیدگی شود، کمک میکند بدون هولشدن و مضطربشدن، بر اساس زمان تحویل تکلیف، کارها را به ترتیب و با برنامه به انجام برسانید.
۵. درسها و تکلیف هر روز را همان روز بررسی کنید
تکلیفها و درسهایی را که لازم است مرور کنید و بخوانید، برای هفته بعد شب روزی که باید در کلاس بعدی حاضر شوید، نگذارید. بلکه همیشه تا حد ممکن، و البته نه تمام و کمال، درس آن روز را همان روز در خانه مرور کنید و بخشی از تکلیفها را به انجام برسانید. به این شکل برای شبی که فردای آن امتحان یا ارائه دارید، زمان و فرصت بیشتری دارید و بدون درگیرشدن با اضطراب کمبود زمان، به مرور و تکرار بخشی از کاری که باقیمانده میپردازید.
۶. سختترین یا دوستنداشتنیترین درس یا تکلیف مدرسه را اول از همه انجام بدهید
به شکل طبیعی آدمها دوست دارند به سمت کاری بروند که دوستش دارند و با انجام آن لذت میبرند. اما تکلیفهای درسی از این دسته نیستند. بهترین روش توصیهشده برای دوری از کلافگی لحظههای آخر، انجام سختترین کار برای ما بهعنوان اولین کار برای ماست. یعنی اگر از سه درس تعریفشده برای امروز، شما درس سختتری را که به آن علاقه هم ندارید، به آخر کار مؤکول کردهاید، از همین امروز و با آموختن این روش، سبک برنامهریزی خود را تغییر دهید. درس آخر را اول بخوانید و به آرامش خیال دست پیدا کنید. انجام کار سخت و کنار گذاشتن آن به آدم آرامشی منتقل میکند که بقیه کارها را بهسادگی و راحتی به انجام میرساند.
۷. یک همگروهی برای خود پیدا کنید
از بین همکلاسیها، با یکی از آنها که بیشتر با او تفاهم و حس آرامش دارید، یا کسی است که در درس خواندن جدیت دارد و فرد منظمی است، گروه تشکیل دهید و از او بخواهید شما را برای انجام منظم کارها و تکلیفهایتان همراهی کند. از شما پیگیر شود و شما بهنوعی به او گزارش دهید که آیا در وقت مقرر به کارهایتان رسیدگی کردهاید یا خیر.
این روش هم بسیار در ذخیره زمان مؤثر است. بسیاری از ابهامها و سؤالهایی که به دلیل تمرکزنداشتن یا حواسپرتی در کلاس فراموشتان شده است، با یک پیگیری ساده با دوستتان شناسایی و در فهرست کارها قرار میگیرد. این موضوع باعث میشود که از اضطراب اینکه نکند چیزی یا موردی را فراموش کرده باشید هم در امان میمانید.
۸. از والدین خود یا خواهر و برادر بزرگتر خود کمک بگیرید
گاهی مشورت با فرد بزرگتری که در مدیریت زمان به شما کمک کند هم میتواند بسیار مفید باشد. مثلاً از مادر بخواهید که هر یک ساعت وضعیت درس خواندن شما را پیگیری کند. اینگونه چون میدانید یک ساعت بعد باید پاسخگو باشید، اراده شما برای اینکه از عوامل حواسپرتی فاصله بگیرید بیشتر میشود و میکوشید سریعتر کارهایتان را به پایان برسانید. بررسی گزارش انجام کارهایتان در یک شبانهروز توسط ایشان هم باز به شما برای جدیت در انجام کارها و تکلیفها کمک خوبی میکند. پس اگر فعالانه برنامه خود را در اختیار یکی از بزرگترهای خود قرار بدهید و از ایشان درخواست کنید که حواسش به مدیریت زمان شما باشد، در موفقیت شما بسیار مؤثر خواهد بود.