آیین‌های جمعی در باورها و هویت اجتماعی مردم ریشه دارند و برگزاری آن‌ها به شکلی خودانگیخته از سوی افراد جامعه صورت می‌پذیرد. ازاین‌روی جزئی از سنت به شمار می‌آیند و در جامعه ما که به‌طور عمده جامعه‌ای سنتی است، از جایگاهی خاص برخوردارند. همچنین عاشورا در فرهنگ مذهبی شیعه جایگاهی ویژه دارد و زمینه‌ساز مجموعه‌ای از مراسمی است که به‌عنوان میراثی بین تمامی نسل‌ها اجرا می‌شود. علاوه بر این، به‌تدریج کارکردهای اجتماعی متنوعی یافته، خود را وارد فرهنگ عامه ساخته و جزئی از آن شده است. آیین‌های عاشورایی تحت تأثیر دو منشأ واقعه کربلا و آیین‌ها و مراسم حوزه فرهنگی سرزمین ایران شکل می‌گیرند و به دلیل قدمت، گستردگی، تنوع و تداول، پویایی و تأثیرگذاری فرازمانی و فرامکانی مراسم، و همچنین پیوند با نظام اعتقادات دینی در ایمان ابراهیمی، همواره زنده و پویا مانده است.

زندگی اجتماعی اساساً همواره با بحران‌ها و مسائل و مشکلاتی مواجه است و جامعه‌ها به‌صورت خودکار و خود‌به‌خود در مقابل بحران‌ها و معضلاتی که با آن‌ها مواجه می‌شوند، تلاش می‌کنند که امید و هم‌بستگی خود را حفظ کنند تا بتوانند از میان این بحران‌ها و مسئله‌ها بیرون بیایند.

جنگ یکی از وحشتناک‌ترین، سیاه‌ترین و عمیق‌ترین پدیده‌های اجتماعی است که خونبارترین و خسارت‌بارترین تجربه‌های زیست انسانی را شکل می‌دهد. کشور ما سال گذشته در دو مقطع درگیر جنگی ناخواسته شد که از سوی دو کشور آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران اسلامی تحمیل شد. البته جامعه ما با جنگ بیگانه نیست و پیش از این جنگ هشت‌ساله بعث عراق علیه کشورمان را تجربه کرده است، اما دو جنگ اخیر با توجه به تغییر و تحولات ساختار و بافت اجتماعی و تحولات فناوری‌های ارتباطی و رسانه‌ای، به‌کلی با جنگ قبلی متفاوت بودند. جنگ غیرزمینی و از راه دور، حمله‌های الکترونیکی، بهره‌گیری از فناوری‌های نو و هوش مصنوعی، و نیز واکنش‌ها و نوع مواجهه با جنگ، تاب‌آوری و هم‌بستگی اجتماعی، تصویری متمایز و دگرگون از دو جنگ تحمیلی اخیر ترسیم می‌کند.